Sáng kiến dạy học

ĐỀ TÀI: SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM (PHẦN 1)

 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài:
Kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động các tổ chuyên môn để nâng cao chất lượng dạy - học ở trường THCS Lê Độ, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng.
Tác giả:
Lê Quốc Hùng

A. ĐẶT VẤN ĐỀ
 
Điều 16 trong điều lệ trường trung học do Bộ giáo dục đào tạo ban hành ngày 02 tháng 04 năm 2007, ghi rõ: "Tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau:
- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ; hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình, môn học của Bộ Giáo dục - đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường.
- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ, tham gia, đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo các qui định của Bộ GD - ĐT.
- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên".
Như vậy tổ chuyên môn có chức năng, nhiệm vụ, vai trò rất quan trọng trong việc triển khai, thực hiện các nhiệm vụ giáo dục của nhà trường. Có thể khẳng định hoạt động của tổ chuyên môn tốt, thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ như điều lệ trường trung học đã qui định sẽ góp phần tích cực, khá quyết định đến việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng được những yêu cầu mới trong quá trình đổi mới giáo dục.
Tuy nhiên tổ chuyên môn không phải là cấp cơ sở có đầy đủ thẩm quyền để thực hiện các nhiệm vụ giáo dục. Mà trường trung học là cơ sở giáo dục của bậc trung học, nhằm hoàn chỉnh học vấn phổ thông. Do vậy chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn phụ thuộc nhiều vào kế hoạch, hoạt động của nhà trường, vào sự lãnh đạo của Ban giám hiệu. Trong các văn bản hướng dẫn nhiệm vụ năm học của Sở giáo dục đào tạo, của Phòng GD - ĐT năm nào cũng chỉ đạo cho các đơn vị, trường học làm tốt công việc cải tiến nội dung, nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn, coi đây là một trong những nhiệm vụ cơ bản, thiết thực để nâng cao chất lượng dạy - học, thực hiện đổi mới giáo dục.
Trong các năm trước hoạt động của một số tổ chuyên môn chưa đi vào thực chất để nâng cao chất lượng dạy học, sinh hoạt tổ chuyên môn còn nặng về giải quyết sự vụ, thi đua ... Họp nhóm chuyên môn chưa đều, còn hình thức ....
Trước tình hình thực tế của trường, trước các đòi hỏi bức bách phải nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục nhằm đáp ứng được những yêu cầu trong quá trình đổi mới, và thực hiện tốt cuộc vận động hai không của Bộ GD - ĐT: “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”. Là những người làm công tác quản lý của trường THCS, tôi đã cùng tập thể cán bộ, giáo viên của trường không ngừng tìm tòi, cải tiến để nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chuyên môn góp phần khá lớn trong việc nâng cao chất lượng dạy - học.
Trong bài viết, chúng tôi xin trình bày: Kinh nghiệm chỉ đạo hoạt động các tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy – học ở trường trung học cơ sở Lê Độ, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng.
 
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
 
Để chỉ đạo tốt hoạt động dạy - học phát huy đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong trường THCS, chúng tôi đã thực hiện các biện pháp sau:
1/ Biện pháp thứ nhất:
a) Nhà trường phải lưu trữ đầy đủ các văn bản chỉ đạo về hoạt động dạy học và cỏc qui chế chuyên môn. Phân công rõ trách nhiệm trong việc triển khai các văn bản này đến cán bộ, giáo viên một cách đầy đủ, kịp thời
- Đối với các văn bản về qui chế chuyên môn do hiệu phó chuyên môn triển khai cho tất cả giáo viên trong phiên họp chuyên môn chung toàn trường.
- Đối với các loại văn bản chỉ đạo về giảng dạy từng bộ môn cụ thể, do tổ trưởng chuyên môn triển khai thực hiện.
- Ngoài ra trong phòng họp của giáo viên, có một số chỗ khá thuận lợi để niêm yết các văn bản chuyên môn quan trọng hay sử dụng; các văn bản chuyên môn mới để cán bộ, giáo viên tiện theo dõi học tập và thực hiện.
b) Hiệu phó chuyên môn lập kế hoạch kịp thời cho các hoạt động chuyên môn chung toàn trường trong từng tháng, học kỳ và cả năm học, dành thời gian hợp lý cho các tổ chuyên môn, nhóm chuyên môn sinh hoạt:
Đây là công việc rất quan trọng nhằm thực hiện các nhiệm vụ về chuyên môn mà Sở giáo dục đào tạo, Phòng GD - ĐT và Hội nghị cán bộ, công chức đầu năm học đề ra. Ngoài công việc thông thường mà người cán bộ quản lý phải làm là: lập kế hoạch cho phần việc được phụ trách trong cả năm học, từng học kỳ, từng tháng, thì một phần việc rất quan trọng là lập được kế hoạch cụ thể trong việc xử dụng thời gian của mỗi ngày thứ 5 trong tuần. ở trường chúng tôi , trong 6 năm gần đây đã bố trí thời gian trong ngày thứ 5 hàng tuần như sau:
+ Sáng thứ 5 dành cho các hoạt động: kiểm tra 1 tiết tập trung, họp chung toàn trường, thao giảng và họp tổ chuyên môn.
+ Chiều thứ 5 dành cho việc dạy bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu, dạy tự chọn.
Do vậy các tổ, nhóm chuyên môn luôn có quĩ thời gian cố định, chủ động trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi và phụ đạo học sinh yếu.
Đối với nội dung công việc trong sáng thứ 5, hiệu phó chuyên môn có trách nhiệm lên kế hoạch cụ thể từng buổi ngay từ đầu mỗi học kỳ; chúng tôi tạm gọi đây là: "Kế hoạch họp và kiểm tra chung toàn khối" trong từng học kỳ của năm học. Trong kế hoạch này ghi rõ từng buổi sáng thứ 5 làm những việc gì: Tiết 1, 2 đa phần dành cho kiểm tra 1 tiết tập trung theo khối. Từ tiết 3 đến tiết 5 dành cho việc thao giảng, họp toàn trường,, họp tổ chuyên môn.
(Nếu trong kế hoạch ghi là họp: nghĩa là bao gồm họp toàn Hội đồng sư phạm, trong đó có thời gian họp dành cho họp các đoàn thể, và triển khai công tác chuyên môn toàn trường).
Chúng tôi thực hiện nề nếp kiểm tra chung và họp như đã trình bày từ năm học 1998 - 1999 đến nay. Tuy nhiên tuỳ theo nhiệm vụ và tình hình thực tế của từng năm học mà kế hoạch này có sự thay đổi cho phù hợp.
Ở phần phụ lục 1: tôi xin minh họa kế hoạch họp và kiểm tra chung toàn khối của học kỳ II năm học 2006 – 2007 và học kỳ I năm học 2007 - 2008.
Dựa vào kế hoạch trên các bộ phận và đặc biệt là các tổ chuyên môn chủ động trong việc lập kế hoạch hoạt động của tổ. Trong đó có kế hoạch tổ chức học tập các chuyên đề giảng dạy, phân công giáo viên thao giảng minh hoạ chuyên đề, ... Do có kế hoạch sớm, cụ thể nên việc thực hiện được chuẩn bị chu đáo, đạt kết quả khá tốt.
 
2/ Biện pháp thứ hai: Tổ chức tốt việc kiểm tra đánh giá học sinh..
 
a) Tổ chức kiểm tra 1 tiết chung toàn khối:
 
Kiểm tra và đánh giá kiến thức học sinh là một công việc rất quan trọng của người thầy, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác chỉ đạo chuyên môn trong nhà trường. Giáo viên và các tổ chuyên môn phải làm tốt công tác này, việc tổ chức kiểm tra 1 tiết phải đạt được các mục đích và yêu cầu sau:
- Nội dung kiểm tra phải phù hợp với chương trình và sách giáo khoa hiện hành.
- Đề kiểm tra không quá tải, phù hợp với các đối tượng học sinh: giỏi, khá, trung bình, yếu. Đề kiểm tra phải đảm bảo tính khách quan, cẩn mật.
- Chấm bài phải chính xác, đúng theo đáp án, biểu điểm. Chống hiện tượng chấm bài cảm tính, qua loa hay quá khắt khe.
- Trả bài kịp thời, để học sinh thấy được kiến thức thực tế của mình. Giáo viên, tổ chuyên môn và nhà trường nắm bắt được kịp thời chất lượng học tập của học sinh. Từ đó có các biện pháp chỉ đạo kịp thời, thích hợp nâng cao chất lượng dạy - học.
- Tổ chức kiểm tra phải đảm bảo qui chế chuyên môn, nhưng phù hợp với tâm lý của học sinh, tránh căng thẳng, nặng nề.
Có như vậy kết quả kiểm tra mới phản ánh đúng trình độ thực tế của học sinh theo đúng yêu cầu, mục đích giáo dục.
Để thực hiện được mục đích yêu cầu về kiểm tra đánh giá như đã trình bày ở trên, chúng tôi tiến hành kiểm tra 1 tiết thống nhất chung toàn khối.
 
Một số công việc thực hiện được tóm tắt theo các bước cơ bản sau:
 
+ Bước 1: Lập kế hoạch tổ chức kiểm tra với quĩ thời gian là 2 tiết của mỗi sáng thứ 5 hàng tuần, với số lượng phòng học hiện có của trường (Năm 2006 - 2007 có thể sắp xếp được tối đa 21 phòng đảm bảo đủ yêu cầu cho mỗi xuất kiểm tra); đồng thời theo trọng tâm của công tác dạy - học từng năm. Hiệu phó chuyên môn lập kế hoạch kiểm tra 1 tiết chung và được niêm yết thông báo ngay từ đầu mỗi học kỳ để giáo viên và các tổ chuyên môn chủ động trong công việc thực hiện chương trình và chuẩn bị cho công việc kiểm tra 1 tiết.
Trong ví dụ của biện pháp thứ nhất tôi đã trình bày về kế hoạch kiểm tra 1 tiết tập trung của trường tôi của năm học 2006 - 2007. Việc lập kế hoạch và tổ chức kiểm tra 1 tiết tập trung trường chúng tôi đã thực hiện từ năm học 1998 - 1999 đến nay, và ngày càng được bổ sung rút kinh nghiệm hoàn thiện hơn.
+ Bước 2: Sinh hoạt nhóm chuyên môn và ra đề kiểm tra:
Giáo viên bộ môn có vai trò và trách nhiệm lớn trong việc chuẩn bị và tổ chức kiểm tra
- Do đó trước khi kiểm tra ít nhất là một tuần: nhóm chuyên môn phải thống nhất được mục đích yêu cầu; các đơn vị kiến thức cơ bản cần được kiểm tra đánh giá và thông báo nội dung này đến tất cả học sinh trong lớp để học sinh chủ động ôn tập.
- Sau khi họp nhóm chuyên môn, mỗi giáo viên dạy ra một đề tham khảo (có thể ra 2 đề A - B) với đáp án và biểu điểm đầy đủ nạp lại cho tổ trưởng chuyên môn trên cơ sở đó một đồng chí trong ban giám hiệu hoặc tổ trưởng chuyên môn, có chuyên môn đào tạo đúng với môn kiểm tra, chịu trách nhiệm ra đề kiểm tra chính thức. Tất cả các đề kiểm tra 1 tiết chung đều ra 2 đề A, B với mức độ kiến thức tương đồng nhau.
+ Bước 3: Tổ chức kiểm tra.
- Hiệu phó chuyên môn lập kế hoạch kiểm tra 1 tiết chung và niêm yết kế hoạch này từ đầu mỗi học kỳ (như ví dụ đã nêu trong biện pháp thứ nhất).
- Chúng tôi xác định công việc tổ chức kiểm tra 1 tiết chung là nhiệm vụ của toàn Hội đồng sư phạm. Do vậy việc coi kiểm tra chung không phải chỉ là nhiệm vụ của giáo viên bộ môn mà còn là nhiệm vụ của các giáo viên thuộc các tổ chuyên môn khác. Kế hoạch phân công giáo viên coi kiểm tra từng tuần được hiệu phó chuyên môn thông báo trong kế hoạch tuần. Việc tổ chức coi kiểm tra được thực hiện chặt chẽ, nghiêm túc, ngoài giáo viên coi kiểm tra mỗi buổi đều phân công từ 1 đến 2 giáo viên làm thư ký cho buổi thi. Với nhiệm vụ: kiểm đề, kiểm bài, ghi chép tình hình giáo viên coi thi và học sinh làm bài thi.
- Chúng tôi lập và in sẵn tập "Biên bản kiểm tra tập trung", dùng cho việc ghi biên bản kiểm tra 1 tiết tập trung và kiểm tra học kỳ. Sau đây là nội dung 1 biên bản trong tập biên bản này.
Trong phần phụ lục thứ hai tôi xin minh họa nội dung của một biên bản kiểm tra tập trung.
Với cách tổ chức và quản lý như trên tạo nên không khí nghiêm túc trong kiểm tra. Thuận tiện theo dõi chỉ đạo của ban giám hiệu và tổ chuyên môn.
 

[Trở lại]

Tin mới - Sự kiện  
Thông báo
Trường THCS Lê Độ tổ chức lễ bế giảng năm học 2013 - 2014 và lễ ra trường học sinh khối 9 niên khóa 201 -2014
Thông báo V/v nhận hồ sơ tuyển sinh lớp 10 năm học 2014 -2015
Trường THCS Lê Độ giao lưu tại trường THCS Nguyễn Văn Linh - Hòa Vang
Lịch kiểm tra học kỳ II năm học 2013 -2014
trường THCS Lê Độ tổ chức tham quan bảo tàng đà nẵng
THÔNG BÁO V/v tiếp nhận hồ sơ các học sinh chưa được công nhận TN THCS các năm học trước
TRƯỜNG THCS LÊ ĐỘ TỔ CHỨC LỄ KỶ NIỆM 83 NĂM NGÀY THÀNH LẬP ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH
Lần đầu tiên Việt Nam có Ngày Quốc tế Hạnh phúc
Trường THCS Lê Độ tổ chức trồng cây mùa xuân 2014

xem thêm »

Dành cho Giáo viên

Username:

 
Password:  
 

Truy cập: 1079051
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ LÊ ĐỘ
Địa chỉ: 09 Nguyễn Trung Trực, Quận Sơn Trà, Thành phố Đà Nẵng
Điện thoại: 05113.831.246 - Website: http://thcs-ledo-danang.edu.vn
 
 [đầu trang ▲]